Στις 8 Μαΐου 2026, ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός Δημοσίου Δικαίου (EPLO), σε συνεργασία με τη Μόνιμη Αντιπροσωπεία της Ελλάδας στα Ηνωμένα Έθνη (ΟΗΕ), διοργάνωσε παράλληλη εκδήλωση στο πλαίσιο τουSecond International Migration Review Forum (IMRF), στα Κεντρικά Γραφεία του ΟΗΕ στη Νέα Υόρκη. Η συζήτηση, που πραγματοποιήθηκε στην Αίθουσα 11, συγκέντρωσε κυβερνήσεις, διεθνείς οργανισμούς, ακαδημαϊκούς και επαγγελματίες για να εξετάσουν πώς η πολιτική ένταξης μπορεί να συνδέσει τη διαδικασία υποδοχής, την εκμάθηση γλώσσας, την ανάπτυξη δεξιοτήτων και την ένταξη στην αγορά εργασίας σε συνεκτικές διαδρομές, ευθυγραμμισμένες με τους Στόχους 5, 6, 16 και 18 του Global Compact for Safe, Orderly and Regular Migration.
Ανοίγοντας την εκδήλωση, η Πρέσβης Barbara Faedda, Μόνιμη Παρατηρήτρια του EPLO στον ΟΗΕ, προσέγγισε την ένταξη ως ζήτημα δημοσίου δικαίου και θεσμικού σχεδιασμού, υπενθυμίζοντας ότι ο EPLO εργάζεται στο σημείο τομής μεταξύ δικαίου, θεσμών και πρακτικής, εξετάζοντας όχι μόνο τι προβλέπουν τα θεσμικά πλαίσια, αλλά και κατά πόσο εφαρμόζονται αποτελεσματικά. Τόνισε ότι τα πλαίσια έχουν αξία μόνο όταν μεταφράζονται σε πολιτική, και η πολιτική μόνο όταν εφαρμόζεται στην πράξη — μια μετάφραση που, τέσσερα χρόνια μετά το Μαρακές, παραμένει άνιση. Ο Δρ. Μιχαήλ Στελλακάτος Λοβέρδος, Νομικός Σύμβουλος στη Μόνιμη Αντιπροσωπεία της Ελλάδας, καλωσόρισε τους συμμετέχοντες εκ μέρους των συνδιοργανωτών και υπογράμμισε τη σημασία των διμερών συμφωνιών εργασίας, ιδίως στον αγροτικό τομέα.
Η κεντρική ομιλία εκφωνήθηκε από τον κ. Πατρόκλο Γεωργιάδη, πρώην Γενικό Γραμματέα Μεταναστευτικής Πολιτικής της Ελληνικής Δημοκρατίας και Ανώτερο Σύμβουλο του EPLO, ο οποίος παρουσίασε τη μετάβαση της Ελλάδας από χώρα αποστολής μεταναστών σε χώρα που διαχειρίζεται διαδοχικά κύματα αφίξεων από τη δεκαετία του 1990. Περιέγραψε τη σταδιακή διαμόρφωση ενός ολοκληρωμένου πλαισίου ένταξης, βασισμένου στην απασχολησιμότητα, την εκμάθηση γλώσσας και την απόκτηση δεξιοτήτων, ενώ έθεσε κρίσιμα ερωτήματα σχετικά με το τι απαιτεί πραγματικά η ένταξη τόσο από τους νεοαφιχθέντες όσο και από τις κοινωνίες υποδοχής.
Η Δρ. Leah Zamore, από το Zolberg Institute on Migration and Mobility του The New School, εντόπισε μια τριπλή πρόκληση — αφηγηματική, προγραμματική και δομική — επισημαίνοντας το επίμονο χάσμα μεταξύ των ισχυρών οικονομικών δεδομένων υπέρ της μετανάστευσης και της πολιτικής τους υποδοχής, καθώς και τις δημοσιονομικές ανισορροπίες που αντιμετωπίζουν τα κράτη που φιλοξενούν τους μεγαλύτερους εκτοπισμένους πληθυσμούς.
Ο κ. Oleg Chirita, Επικεφαλής Παγκόσμιων Πρωτοβουλιών στο International Centre for Migration Policy Development(ICMPD), αξιοποίησε διδάγματα από περισσότερα από τριάντα προγράμματα εργασιακής κινητικότητας και δεξιοτήτων, συμπεριλαμβανομένου του Digital Explorers (Λιθουανία–Νιγηρία) και του MENTOR (Ιταλία–Τυνησία–Μαρόκο), τονίζοντας ότι η κατάρτιση, η αντιστοίχιση, η τοποθέτηση και η υποστήριξη ένταξης δεν μπορούν να λειτουργούν ως απομονωμένες υπηρεσίες.
Ο Δρ. Μάρκος Καραβίας, Διευθυντής του Mediterranean Migration & Asylum Policy Hub (MedMA), εξέτασε τις ελλείψεις εργατικού δυναμικού στην Ευρώπη και παρουσίασε τη συμφωνία εποχικής εργασίας Ελλάδας–Αιγύπτου του 2022 ως μελέτη περίπτωσης, βασισμένη στην έρευνα και τις επιχειρησιακές συστάσεις του MedMA από την αξιολόγηση της πιλοτικής εφαρμογής της. Υπογράμμισε ότι η Εθνική Ένωση Αγροτικών Συνεταιρισμών ανέλαβε την επιχειρησιακή υλοποίηση του σχήματος μετά τις αρχικές προκλήσεις. Τόνισε ότι η ένταξη πρέπει να ξεκινά πριν από την άφιξη και όχι ως αντιδραστική διαδικασία, σημειώνοντας:
«Οι διαδρομές εργασιακής κινητικότητας είναι τόσο ανθεκτικές όσο και η εμπειρία ένταξης που τις στηρίζει. Ένας εργαζόμενος που είναι προετοιμασμένος, υποδέχεταιται με αξιοπρέπεια, του οποίου τα δικαιώματα διασφαλίζονται και αισθάνεται ότι ανήκει — αυτός ο εργαζόμενος αποτελεί το ισχυρότερο επιχείρημα υπέρ των διαδρομών κινητικότητας και υπέρ του να λειτουργήσει η μετανάστευση προς όφελος όλων.»
Η Δρ. Maite Alguacil, Επιστημονική Σύμβουλος στο Γραφείο του Υπουργού Ένταξης, Κοινωνικής Ασφάλισης και Μετανάστευσης της Ισπανίας, παρουσίασε την εμπειρία της Ισπανίας ως χώρας προορισμού, όπου οι αλλοδαποί εργαζόμενοι συνεισφέρουν πλέον πάνω από το 14% των εισφορών κοινωνικής ασφάλισης. Παρουσίασε τα προγράμματα κυκλικής μετανάστευσης της Ισπανίας — συμπεριλαμβανομένης της πρωτοβουλίας WAFIRA για γυναίκες — και υπογράμμισε ότι η εργασιακή κινητικότητα και η πολιτική ένταξης αποτελούν δύο όψεις της ίδιας κοινωνικής πραγματικότητας.
«Αν αντιμετωπίσουμε τη μετανάστευση αποκλειστικά ως οικονομικό εργαλείο για την κάλυψη ελλείψεων εργατικού δυναμικού, κινδυνεύουμε να δημιουργήσουμε πολιτικές βραχυπρόθεσμες και χωρίς μακροπρόθεσμη προοπτική», προειδοποίησε. «Η εργασιακή κινητικότητα μπορεί να ενισχύσει πραγματικά την κοινωνική συνοχή μόνο όταν συνδέεται με δικαιώματα, αξιοπρεπή εργασία, πρόσβαση σε κατάρτιση, τακτοποίηση, δεξιότητες και ενεργή συμμετοχή.»
Η διαδραστική συζήτηση που ακολούθησε ανέδειξε προβληματισμούς σχετικά με τα ασυνόδευτα ανήλικα, τον ρόλο της διασποράς και των οργανώσεων της κοινωνίας των πολιτών, την αναγνώριση προσόντων και τις κοινές μεσογειακές ευθύνες.
Κλείνοντας τη συζήτηση, ο συντονιστής κ. Μάνος Μοσχόπουλος, Διευθυντής Ανάπτυξης του EPLO και Ανώτερος Σύμβουλος στο MedMA, παρατήρησε:
«Ακούσαμε ότι η κοινωνική συνοχή αποτελεί το κριτήριο για το κατά πόσο η μεταναστευτική πολιτική λειτουργεί στις πραγματικές κοινότητες, και ακούσαμε ότι η θεμελίωσή της σε δεδομένα, σε δικαιώματα και σε διάλογο με τους ανθρώπους που επηρεάζονται περισσότερο μπορεί να καταστήσει τη μετανάστευση μοχλό εμπιστοσύνης και κοινής ευημερίας — όπως επιδιώκει το Παγκόσμιο Σύμφωνο.»
