Ρώμη, 10 Ιουνίου 2026 – Ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός Δημοσίου Δικαίου (EPLO) φιλοξένησε διμερή συνάντηση στο Palazzo Altemps – Museo Nazionale Romano, έδρα του Γραφείου του EPLO στη Ρώμη, με αντικείμενο την προστασία της πολιτιστικής κληρονομιάς, την καταπολέμηση της παράνομης διακίνησης και τις διαδικασίες επιστροφής πολιτιστικών αγαθών.
Στη συνάντηση συμμετείχαν ο Καθηγητής Σπυρίδων Φλογαΐτης, Διευθυντής του EPLO, ο Καθηγητής Bernardo Giorgio Mattarella, Διευθυντής του Γραφείου EPLO Ρώμης, και ο Καθηγητής Lorenzo Casini, Πρύτανης της IMT School for Advanced Studies Lucca, καθώς και εκπρόσωποι του Ιταλικού Υπουργείου Πολιτισμού, του Υπουργείου Εξωτερικών και του Υπουργείου Πολιτισμού της Ελλάδας, του Σώματος Καραμπινιέρων για την Προστασία της Πολιτιστικής Κληρονομιάς (TPC), και ειδικοί στη διακυβέρνηση πολιτιστικής κληρονομιάς και τη διεθνή συνεργασία.
Η συνάντηση αποτέλεσε ευκαιρία για εις βάθος ανταλλαγή απόψεων σχετικά με τις αυξανόμενες απειλές που συνδέονται με τη λεηλασία, την καταστροφή, την παράνομη διακίνηση και τις διαδικασίες επιστροφής πολιτιστικών αγαθών, ιδίως σε συνθήκες ένοπλων συγκρούσεων και πολιτικής αστάθειας. Οι συμμετέχοντες εξέτασαν την εξέλιξη των διεθνών νομικών πλαισίων για την προστασία της πολιτιστικής κληρονομιάς, καθώς και τις προκλήσεις που παραμένουν ως προς την εφαρμογή, τις διαδικασίες επιστροφής και τη διεθνή συνεργασία.
Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στη διασυνοριακή διάσταση της πολιτιστικής κληρονομιάς και στην ανάγκη ενισχυμένης συνεργασίας μεταξύ κρατών, διεθνών οργανισμών, διωκτικών αρχών και πολιτιστικών φορέων. Οι συζητήσεις ανέδειξαν επίσης τη σύνδεση της παράνομης διακίνησης με οργανωμένα εγκληματικά δίκτυα και ευρύτερες ζητήματα ασφάλειας, καθώς και τη σημασία συντονισμένων απαντήσεων για την αντιμετώπιση αυτών των αλληλένδετων προκλήσεων.
Στο πλαίσιο αυτό εξετάστηκε και η συμβολή των εξειδικευμένων διωκτικών αρχών στην προστασία της πολιτιστικής κληρονομιάς. Ιδιαίτερη αναφορά έγινε στην εμπειρία του TPC, διεθνώς αναγνωρισμένου για τις ερευνητικές του δράσεις, τις επιχειρήσεις ανάκτησης, την τεχνολογική καινοτομία και τη συνεργασία του με οργανισμούς όπως η INTERPOL, η Europol και η Eurojust. Τονίστηκε ο ρόλος των μηχανισμών ανταλλαγής πληροφοριών, των εργαλείων δικαστικής συνεργασίας και των προηγμένων τεχνολογικών μέσων στην πρόληψη και καταπολέμηση της παράνομης διακίνησης.
Ένα ακόμη πεδίο συζήτησης αφορούσε τη διπλωματία του πολιτισμού και τις διαδικασίες επιστροφής πολιτιστικών αγαθών. Οι συμμετέχοντες αναφέρθηκαν σε πρόσφατες διεθνείς εμπειρίες, καθώς και σε χαρακτηριστικές περιπτώσεις που αφορούν την Ιταλία και την Ελλάδα, όπως η επιστροφή του Θραύσματος Fagan στην Ελλάδα το 2022, η οποία θεωρείται ορόσημο πολιτιστικής διπλωματίας και διεθνούς συνεργασίας. Τονίστηκε επίσης ο ευρύτερος ρόλος της πολιτιστικής κληρονομιάς στην οικοδόμηση ειρήνης, την ανάκαμψη μετά από συγκρούσεις και την ενίσχυση της διαπολιτισμικής κατανόησης.
Η συνάντηση εντάσσεται στις συνεχιζόμενες προσπάθειες ενίσχυσης της συνεργασίας μεταξύ ακαδημαϊκών ιδρυμάτων, δημόσιων αρχών, διεθνών οργανισμών και εξειδικευμένων φορέων που δραστηριοποιούνται στον τομέα της προστασίας της πολιτιστικής κληρονομιάς. Επιβεβαίωσε τη κοινή δέσμευση για την προώθηση νομικής συνεργασίας και πολυεπιστημονικών προσεγγίσεων με στόχο τη διαφύλαξη της πολιτιστικής περιουσίας.
